Hayat Neden Bazen Tokat Atar?
Bir türlü bitiremediğiniz bir ilişkiniz var, birlikte güzel anlarınız da oluyor ama eskisi gibi değil; bir yandan şikayet de ediyorsunuz ama işte bir türlü bi-te-mi-yor. Derken bir gün sevgiliniz aniden size “bitti” diyor. Bir de üzerine öğreniyorsunuz ki aslında başkasıyla ilişkisi varmış.
Oyyy oyyy… Birden arkasından “Aman bitse artık” diyerek konuştuğunuz, belki de gözünüzün yandan yandan dışarıya döndüğü o ilişki badem gözlü olur. Bir yandan geri gelsin o diye uğraşırsınız da ama bir bakarsınız, olay öyle gelişmiş ki bir de yeni sevgili yapmış.
Tabii ki bu acı bir deneyimdir, yaşayanlar bilir. Ama içeride sesi neredeyse hiç duyulmayan bir ses der ki: “Ama bunu zaten sen istememiş miydin?”
O sese döner, bir an “Evet ya, aslında bunu ben istemiştim.” dersin. Hemen sonra tekrar sinirlenip, kızmaya ve saydırmaya başlarsın. Taa ki aradan yıllar geçtikten sonra geriye dönüp baktığında zaten yürümeyeceğini görürsün.
Veya…
Hiç mutlu olmadığın bir işin var ama “çok şükür tekeri döndürüyor” diye düşünüyorsun. Ne kadar mutsuz olsan da, ne kadar söylensen de her sabah kalkıp gidiyorsun. Günler böyle akıp gidiyor.
Sonra bir sabah öğreniyorsun ki işten çıkartılmışsın. Hemen panik duygusu kaplıyor içini. “Ne yapacağım?” diyorsun. “Gidip patronla mı konuşsam? Mesele para ise daha uyguna da çalışırım. Hem şu dönemde işsiz mi kalacağım?”
Yoksa…
Veya… Veya… Veya…
Beta Bölgesi Paradoksu
“Aman tadımız bozulmasın…”, “Ya zaten maaşın da var.”, “Ne gireceksin riske, bak paşa paşa yaşar gidersin…” diyerek mutsuzluğa rağmen ortalamayı sürdürebileceğin bir akışın olduğu ortamlarda kalmaya Beta Bölgesi Paradoksu deniyor.
Bu kavram ilk olarak 2006 yılında psikolog Kurt Lewin’in çalışmalarından ilham alan yaklaşımlarla gündeme gelmiş, daha sonra Daniel Gilbert ve Timothy Wilson gibi araştırmacılar tarafından farklı açılardan yeniden ele alınmıştır.
İnsan zihni çok büyük bir problemle karşılaştığında genellikle harekete geçer. İlişki biter, işimizi kaybederiz, ciddi bir sağlık sorunu yaşarız, iflas ederiz…
Böyle durumlarda mecburen yeni bir yol ararız.
Ama orta düzeyde rahatsız eden durumlarda ise çoğu zaman en fazla söylenir, “belki ileride” diye erteler; ama bir şey yapmayız.
İşte bu, Beta Bölgesi Paradoksudur.
Sevmediğin bir iş, seni beslemeyen bir ilişki, sürekli ertelediğin hayaller, yorucu ama katlanılabilir bir yaşam… Bunların hepsi beta bölgesidir.
Paradoks der ki: İnsanlar çok zor durumda olanlardan daha geç değişir. Çünkü zor durumda olanlar artık bekleyemez. Ama beta bölgesindeki kişi her gün biraz daha mutsuz olur, biraz daha yorulur, biraz daha şikayet eder ama yine de devam eder.
Çünkü bu bir konfor alanıdır, güvenli hissettirir. İnsan bildiği acıyı, bilmediği mutluluğa tercih edebilir. Çünkü beyin belirsizlikten hoşlanmaz.
Ruhsal yolculukta da aynı tuzak vardır
Hatta ruhsal yolculukta bile bunun böyle olduğu zamanlar vardır.
Sürekli kitaplar okursunuz, seminerlere gidersiniz, çalışmalara katılırsınız ve bunu yeterli görürsünüz. Evet, bir nevi o anınıza pansuman olurlar. Ama bir vakit dönüp hayatınıza baktığınızda her şeyin tekrar ettiğini görürsünüz.
Umudunuz bir sonraki tutulmada, bir sonraki kavuşumda veya dünyada bir şeylerin değişmesindedir. Hatta gelip uzaylıların sizi kurtarmasını bile bekleyebilirsiniz.
Göklere bakar durursunuz da gök de size bakar durur.
Bu hâl yıllarca devam edebilir. Kendinize bir de kimlik edinirseniz tadından yenmez o konfor alanının. Etrafınıza bir sürü insan da toplayabilirsiniz ama aslında sadece konuşur durursunuz.
Fakat hayatınızda bir şeyler değişmemektedir.
Ama yetiyordur çok şükür aslında bu size. Daha ötesi için her şeyi yakmaya ne gerek vardır ki?
Sonra hayat gelir…
Sonra hayat gelir bir vurur, bir de yerden yersiniz.
İşte böyle anlar, bizi kendimize getirebilecek; neyin içinde hamster gibi dönüp durduğumuzu gösterebilecek özel anlardır.
Evet, tokadın acısı serttir. Sarsıcıdır. Bir süre kendinize gelemezsiniz.
Ama sonrasında, eğer dersinizi almaya başlarsanız; bir süre sonra dönüp baktığınızda şükredeceğiniz bir dönüm noktası olur hayatınızda.
Daha doyumlu, sizi büyütebilecek bir ilişki ancak böyle gelir hayatınıza. Yolunuza eşlik edebilecek ve insanlara katkıda bulunabileceğiniz bir iş de… Hep dua ettiğiniz Hakikat ile kavuşum yolculuğuna da belki böyle çıkabilirsiniz.
Evet, sıkı sarsar. Ama hayatınızın en büyük armağanı da olabilir.
Yoksa sürekli aynı ritimde “idare eder” durursun. Ne büyürsün ne küçülürsün. Öylece devam eder hayat.
Sonra bir gün dönüp bakarsın ki vaktin tamamlanmış ve çok büyük bir zamanı ziyan etmişsin.
Peki tokat yemeden uyanılmaz mı?
Cesaretine bağlı.
Sana önden ayak sesleri gelir. Zaten tablo da önündedir. Ne yaparsan yap bitmiştir işte. İleriye gidemiyordur. Defalarca denemiş ve görmüşsündür.
Artık inatlaşmanın gereği yoktur. Kararını verir ve yönünü çevirirsin.
İşte o zaman o tokat da yanından geçer gider.
Ama “Yok, ben iyiyim böyle. Bana elleşmeyin.” dersen de…
Şanslıysan o tokadı yersin.
Çünkü derler ki:
“Uyuyan kişiye bakın; eğer gül bahçesinde ise uyandırın onu. Ama bir zindanda uyuyorsa dokunmayın, bırakın uyusun.”
Yani o tokadı yemek ve uyanmak da nasip işidir.
Dileriz gerek kalmadan uyanır insan. Uyumaya devam ediyorsa da, uyandırılmaya değer bir yerde uyuyordur da dürterler onu…
Zor bir süreçten geçiyorsanız, bir bakın bakalım isterseniz…
Acaba varoluş size neler söylüyor olabilir? 🙂

