Yapay Zeka ile Konuşulur. İnsan ile Dönüşülür

Yapay zeka psikologların, danışmanların yerini alabilir mi? sorusu sıkça karşımıza çıkıyor.

Tabii eğer siz de ChatGPT’yi psikolojik danışman gibi kullanıyorsanız, bu soru sizin de aklınıza gelmiştir. Nitekim ben de bir süredir yapay zekanın bu yönünü deniyorum. Gördüğüm ise şu:

Bir yere kadar evet, güzel katkı sunuyor. Özellikle zihninizi düzenlemeye katkısı çok güzel olabiliyor. Fakat bir yere kadar…

Nereye kadar? Kalbe kadar…

İnsan bilincinin boyutları vardır ve kadim öğretilerden bugüne 7 merkezde anlatılmıştır. İlk 3 merkez; duyu, duygu ve düşünce merkezidir. Bu ilk 3 boyut zaten dünyamızda sürekli deneyimlediğimiz durumlardır.

Bu 3 boyutun üstünde ise kalp evreni vardır. Dünyayı aşmak, bu evrenle temas ile mümkün oluyor. Sufilerin, mistiklerin işaret ettiği yer burası. Bu evrene teknolojiyle çıkmak, onu taklit etmek mümkün değil. Bu insanda var olan bir hâl. Bu yüzden bazı insanların yanında huzurlu hissediyoruz; bu yüzden hiç konuşmasak bile bir başka ayrılıyoruz onların yanından. Ya da güzel bir paylaşım, keyifli bir muhabbet bize öyle dokunuyor ki bir bakıyoruz aradığımız çözümler de önümüze geliveriyor.

İşte yapay zeka bunu yapısı gereği taklit edemeyecek. Belki ileride duyguları daha iyi taklit edebilecek, ama kalp dediğimiz o alan, taklitle oluşabilecek bir şey değil.

Bununla birlikte mevcut literatürleri tarayıp bizlere hatırlatıcı ve yansıtıcı olması açısından yapay zeka iyi bir destekçi olarak yanımızda olabilecek. Ama derin bir muhabbetin yarattığı dönüşümü yaratamayacak.

Peki psikologların, danışmanların yerini alır mı?

Sadece zekadan ilerlemeye çalışanları ve yapay zeka gibi davrananların evet. Çünkü daha iyisi burada var.

Ama ilmiyle birlikte gönlünü de geliştirmiş, kendini derinleştirmiş, dönüştürücülüğün sorumluluğunu almış bir danışman hep fark yaratacak. Tıpkı doktor ile hekim arasındaki fark gibi. İkisi de tıp bilir ama birisi ilmine ruhunu da katmıştır.

Siz de kullanıcısı iseniz bu farkı fark etmişsinizdir; evet, zihni düzenlemeye katkısı güzel oluyor yapay zekânın ama asla bir dostla edilen muhabbetin yerini almıyor. Yapay zekâ ile konuşabiliyorsunuz, ama dönüşüm yine insanla oluyor.

Gelecekte insanların problemi bilgiye ulaşamamak değil, insana ulaşamamak olacak; eğer bu noktada ölçü kaçırılırsa. Ölçü ise teknolojinin iyi bir hizmetkâr, ama kötü bir efendi olduğunu idrak etmekte yatıyor. Destekleyici olarak al, kullan; ama merkezine koyduğun anda bozulmalar başlıyor.

Göz göze bakışmanın, sizi yürekten anlayan bir dostun, bir eşin varlığının; birlikte yan yana yürüdüğünüz canların olduğunu bilmenin lezzeti ise her daim bâki.