"... (Oğuz Han
doğduğunda), yüzü gök, ağzı ateş kızılı, gözleri al, saçları ise kara
idi!..." (1)
Oğuz
Han Söylencesi böyle başlıyor ve biz bu yazı dizimizde Türk Söylencelerindeki (
Mitoloji) simgeciliğe “Ezoterizm” üzerinden bir inceleme yapacağız.
Ezoterizm’in
Türkçe’deki karşılığı “batınilik ve içrek” sözcükleridir.
Ezoterizm,
simgelerin ardındaki bilgiyi, egzoterizm ( zahiri, dışrak) ise asıl bilgiyi simgelerin
ardına saklamakiçin ortaya çıkarılan
öykü ile topluma verilen bilgidir.
Her
ne kadar ezoterizm, genel olarak sadece seçilmiş topluluklara verilen metafizik
öğretiler olarak görülüyorsa da, düşünceme gore bir zamanlar ezoterik bilgiler,
herkesin katıbildiği okullarda veriliyordu.
Bu
okullarda hem ezoterik öğretinin ardındaki metafizik öğreti hem de sözkonusu
öğretinin ne suretle simgelerle öyküleştirildiği anlatılıyordu. Bu yöntem
sayesinde asıl bilgi sıradan halkın anlamakta zorlanacağı bir bilgi olması
sebebi ile zaman içerisinde kaybolma tehlikesi yaşayabilsede, öyküleştirilmiş
hali yani asıl bilginin,ezoterik bir
perde ile saklandığı söylence biçimi rahatlıkla kuşaktan kuşağa
anlatılacabilecek ve bozulmadan günümüze kadar gelebilecektir.
Verilen
bilgi metafizik öğreti idi. Metafizik görürnen görünmeyen gerçekliği araştıran
felsefi alandır. Metafizik ile uğraşan kişi, bilimsel verilerle yapılan
açıklamalarla yetinmez, bilimsel yöntemlerle fizik aleminindegözleyemediğimiz, ölçülemediğimiz ve
deneyemediğimiz açıklamaları da kabul eder.
Böylece
Türk Söylenceleri’nin gelişi güzel ortaya çıkmadığını ve atalarımız tarafından
zamanın belirli bir devresinde özel olarak tasarlanıp, halkın düzeyine
indirildiğini yani öyküleştirildiğinigöreceğiz ve bilginin neden sonraki kuşaklara öykü olarakaktarıldığını da.
Ne
demek istediğimi ve tam olarak neyi anlatmak istediğimi yazıyı okudukça ve üç
beş satırlık bir öykü gibi gözüken yazıdan simgeler çözüldüğünde ,ortaya gizlenmiş birmetafizik öğreti çıkınca anlayacaksınız.
Bu
çözümlemeyi yapmadanbir “Türk
Geleneği’ne” bakarak, hem “Oğuz” adının anlamınadair seçeneklerden birisini hem de tarihimize
dair bazı önemli bilgileri göreceğiz ve bu arada yavaş yavaş konuya ısınmış
olacaksınız.