Çoğu kültürde kelimesi kelimesine aynı olmasa da şu anlama gelen bir deyiş mutlaka vardır : İnsan yedisinde neyse yetmişinde de odur derler. Ardından da “istisnalar kaideyi bozmaz” lafı ile bu ilk önerme güçlendirilmeye çalışılır. Oysa toplu halde yapılacak bir “İstisnaların çokluğuna rağmen kaideyi bozmayız” itirafı daha doğru olabilirdi belki.

Zamanın lineer çizgisinin dışına çıkıp şimdiki yetişkinlerin çocukluklarına, ya da şimdiki çocukların gelecekteki hallerine gitseydik eğer, şu istisnaların çokluğunu bizzat tespit edebilirdik. Ancak şimdiki teknoloji buna izin vermediğinden, kişilerin  kendi çocukluğumuzdaki durumlarına ait gözlemlerimizle, şu anki hallerini tespit arasında çıkarımlarda bulunmakla yetinmek durumundayız. Buna da şükür.

Örneğin çocukken kurallara uymamakta direnenler ve kendi kurallarında diretenler, en iyi ihtimalle büyüdükçe toplumun dayattığı kurallara uymaya başlamış gibi görünseler de görünürde sadece bizi uyutanlardır mesela. Bu tip asi ruhlar azınlıktadır yine de. Gerçi çoğunun asiliği de inanmadıkları kurallar arasındaki boşluklardan yararlanıp küçük yaramazlıklar yapmak suretiyle arıza tip olarak etiketlenmekten başka işe yaramayacak kadar sönükleşmiştir. Çoğu erken dönemde daha ev ortamındayken, ondan yırtabilenler bir sonraki durak olan eğitim kurumlarında, o da mı olmadı iş hayatında “törpüleniverirler”. Kuralları sorgulayarak dünyayı değiştirme potansiyelleri, kendileri tarafından konulmamış kuralları kraldan kralcı davranarak koruma heveslisi yöneticilerin emri altında heba edilir.

Bahçede oynasın diye salıverildiğinde yedi mahalle öteden toplananlar da büyüdükçe çapı büyütüp dünyanın dört köşesine dağılıvereceklermiş hissi uyandırırlar. Oysa kaç tanesi dağların zirvesine tırmanmak, okyanusların derinine inmek, belgesel yapımcılığı gibi uç meslek ve hobi geliştirebilmişlerdir ki? Büyüdüklerinde belgesel meraklısı olmaları haricinde gezgin ve maceracı ruhlarını sandıklara gömmemiş kaç tanesinin adını sayabilirsiniz o maceracı çocukluk arkadaşlarınızdan?

Çocukluğunda saç fırçalarından kendine mikrofon yapan çocukların hepsi şarkıcı oluyor mu mesela? Hoş son zamanlarda bilgisayar teknolojisi sayesinde herkes albüm yapabildiğine göre, belki de bu gruptakilerin tek engeli vakti zamanında muhafazakar kodlarına sıkı sıkıya yapışıp “Çocuğumu popçu ya da topçu yapmam diyen ebeveynleri. Bazen medyanın gözümüze soktuğu sanatçı etiketlilere şöyle bir baktığımda neden bunların aileleri bu kodu geliştirme konusunda mutasyon geçirmişler acaba diye üzüldüğüm olmuyor değil o ayrı. Ama genele bakarsak kaç çocuğun güzel sesi eğitim almadan kesiliveriyor acaba?

Her sene badana yapmanıza sebep olan duvar boyayıcıların hepsi de büyüdüklerinde ressam olmuyorlar elbet. Boya kalemlerini ellerinden düşürmemek suretiyle yaratıcılıklarını konuşturan ufaklıkların,  para kazandırmayan görsel sanatlara eğilimlerinin önü itinayla kesilir. En iyi ihtimalle yılların ve çevrelerinin onlara verdiği yöne göre tabelacılıktan bir ajansta grafikerliğe kadar yayılan skalada yerlerini alırlar. Kendileri için değil, başkaları istediği için ve başkalarının istediği şekilde yaratmanın hiç de yaratıcı olmadığının iç sıkıntısının farkındalığıyla muhtemelen.