Artık ABD’de bölünme tehlikesiyle karşı karşıya… ANCAK heyecanlanmak için erken; uzmanlar bunun 80 yıldan önce olmayacağını düşünüyor. Amerikalı ayrılıkçı örgütler “Birinci Kuzey Amerika Ayrılıkçılar Konvansiyonu” altında toplandı. İmparatorluğun dağılması henüz hazırlık safhasında olsa da ayrılıkçılar gelecekten umutlu…

Duvar sadece göçü durdurmayacak

Bush 2001 yılının New Meksiko’da konuşmada  “Meksika ABD’nin dostu ve komşusudur…. Meksika ve ABD’yi ayıran engelleri ve duvarları yıkmak bu sebeple bizim için çok önemlidir” diyecek ancak birkaç yıl sonra yıkmayı vaat ettiği mecazî duvarların yerine Meksika sınırına gerçek bir duvar örmeye başlayacaktı.

ABD’de yasadışı göç hızla büyürken,  Latin asıllıların popüler alanda yükselişi söz konusu. Latino ya da Hispanikler’in nüfusu yüzde on beşlere ulaşırken, bu tehlikenin farkındaki şahin kanat da boş durmuyor.  Bu kanadın stratejistlerinden Huntington WASP (Beyaz-Anglo Sakson_Protestan) hâkimiyetinin Latinoların çoğalışı ve yükselişi karşısında ciddi tehdit olduğunu çoktan ilan etmişti.

Bu durum bazıları için toplumsal bir olgu olarak göçmenlikten öte anlamlar da taşıyor. Bu göçle beraber gelecek için bir bölünme-ayrılıkçılık potansiyelinin varlığı da söz konusu. 1960’larda bastırılan “Chicano” hareketi gibileri hâlen bu tehdit kapsamında değerlendirilebiliyor.

Göç degil işgal

The American New editörü W. Norman Grigg -ki şahin olarak bilinir- “Meksika yönetimi ve Chicano gurupları ABD’nin güney eyaletlerinin yeniden fethinin hayallerini kuruyorlar” diyor. ABD’nin Meksika’yı işgali ve Teksas’ı topraklarına katmasından bir buçuk asır sonra göç yoluyla  bu toprakların “yeniden işgal” edilmeye başlandığı görüşünde olan sadece Grigg değil.

Bu hareket için “işgal” terimi kullanılıyor üstelik bu terime Meksika yönetiminin Ulusal Nüfus Konseyi’nin bastırdığı bir kitapta yer verilmesi işin ciddiyet boyutunu  artırıyor. Meksikalı göçmenlerin çoğunun California, Texas, Arizona, and New Mexico gibi sınır eyaletlerine yerleşimi pek çok Meksikalıca  bir reconquista (yeniden fetih, işgal) olarak değerlendiriliyor. Los Angeles  “en büyük ikinci Meksika şehri” şehri olarak nitelenmeye başlamış bile. Union Del Barrio, Mexican American Legal Defense, ve National Council of La Raza, Movimiento Estudiantil Chicano de Aztlan”  gibi gurupların toprak taleplerine varan ayrılıkçı görüşlerine dikkat çeken Grigg, Chicano hareketinin yeniden canlandığı görüşünde.

ABD’nin güneyinde yeni bir devlet       

New Meksiko Üniversitesi Chicano etüdleri uzmanı Charles Truxillo, etraflarında olan bitenlerden haberli az sayıda Amerikalının gözünde  ABD’de nefret edilenler arasında Bin Ladin kadar olmasa da önemli bir yere sahip. Truxillo, ayrılıkçı hispanik hareketin öngördüğü devletin California, Arizona, New Mexico,Texas, Güney Colorado gibi eyaletler dışında Meksika’nın kuzey bölümünü de topraklarının parçası olarak öngördüğünü belirtiyor. Latin asıllı ayrılıkçıların hayal ettiği bu devletin adı da hazır: “Aztlan Cumhuriyeti”. Truxillo ciddi ciddi “Los Angeles’in bir gün bu devletin başkenti olacağına” inanıyor.

Bir diğer inandığı ise bu hareketin 80 yıla kadar başarıya ulaşacağı. “Ben anlaşmayla sahip olduğu vatan savaşla elinden alınmış bir halkın mensubuyum” diyen Truxillo’ya göre bu devlet iç savaş değil ama Hispaniklerin seçim baskısıyla kurulması muhtemel.

Dünyayı fethe çıkan ABD evinden olur mu?

Dünyayı fethe çıkıp, etnik-dinî unsurlara dayanarak yeni devletler  kurmaya çalışan ABD’nin kendi içindeki ayrılıkçı hareketler bununla sınırlı değil. ABD’nin kendi “öz evlatları”  içerisinde de  ayrılıp bağımsız olmayı isteyen bazı “iç mihraklar” var.

Ayrılıkçı/bağımsızlıkçı hareketlerin önemlilerini konunun uzmanı ve kuramcısı Kirkpatrick Sale’den öğreniyoruz: “2004’te Move on California isimli bir gurup kuruldu, California’nın ayrılışı formülleri için komite oluştırdu. Güney Ligi on yıllardır ayrılıkçılığı cesaretlendiriyor. Arizona, New Mexico, Texas ve Colorado’yu içine alacak Kuzey Devleti’ni (Aztlan) öneren ayrılıkçı bir gurup kuruldu, Havai’de ayrılıkçı üç teşkilat ve eskisi gibi bağımsız devlet  olmak için  referandum oluşturmaya çalışan bir hareket var, Alaska Bağımsızlık Partisi  eyalette yıllardır büyük bir güç oldu ve eyalet çapında üçüncü parti oldu. Newyork’ta  bile bağımsızlık isteyenler var”.

Bölünme için şimdilik erken

Bu örgütlerin başarısından bahsetmek için daha çok erken. Ancak var olduklarını ve bu ülkede derinlerde yatan bir bölgecilik tavrını ifade ettiklerini görmemek elde değil. Son başkanlık seçimlerinin ülkede derin toplumsal ayrılıklar olduğunu gösterdiği fikrindeki Sale “bu durumu, ileride bu ulusu ayrı devletler, konfederasyon veya bölgeler oluşturmaya götüreceğine yormayacağım ama bu çıkış ciddiye alınmalı” diyor.

Konuyla ilgili araştırmalarıyla tanınan Prof. Thomas Naylor da Kuzey Amerika’daki ayrılıkçı hareketlerle ilgili çarpıcı tespitlerde bulunuyor: “Ayrılıkçılık ateşi, 1776 ve 1861’de olduğu gibi bütün Amerika’ya yayılmış durumda. Kırkın üzerinde eyalette, Birleşik Devletlerden barışçı yollarla ayrılmaya çalışan aktif politik bağımsızlık hareketi mevcut. Sonuçta Birleşik Devletlerin aynı kalması mümkün değil. Neticede çok uzak olmayan bir gelecekte eski düşmanı Sovyetler Birliği’nin durumuna düşebilir.”

Naylor ayrılıkçılığı tetikleyen sebeplere de değiniyor: “Yönetim ahlâkî otoritesini kaybetti. Eski Sovyetler gibi demokrasi kılığına bürünmüş oligarşi ile otokrasi arasında bir idareye dönüştü. Ulusumuz ekonomik, politik, askerî, kültürel ve çevresel olarak artık daha fazla tutunamaz. Çünkü yönetilemez ve durdurulamaz boyuta ulaştı.”