İçinde bulunduğumuz ulusal çöküş sürecinde, tüm nitelikleri ile birlikte Cumhuriyet elden giderken, egemenlik ve bağımsızlığın da yerlerinde yeller esiyor artık. Bugünlerde bazı kavramlar dile getirilmeye başlandı, hani çok şükür denecek biçimde. Satılmaları karşısında ses çıkarmadığımız tüm varlıklar ve değerler ile birlikte, en önemli şeyi, bu suskunluk ve kabullenmişlikle "gurur"u kaybettiğimizden söz ediliyor ve "kırık gururlar" ile yaşanamayacağına değiniliyor.

Anafikir olarak doğru gözükmekle birlikte yine bu kavram kargaşasında gözden kaçırılan bir şey var. Olmazsa olmaz olan kavram, "gurur" değil oysa, "onur"dur!

Gurur ve gururlanmak kişisel algı ve güdülen amaç ile yakından ilgili bir hissediş biçimi. Övünülecek hiçbir tarafı olmadığı gibi hatta insanlık adına utanılacak işler yapan kişiler bile yerine göre kâh özbilinç, kâh özsaygı ve sonuçta bir ahlak zaafiyeti içinde, bakıyorsunuz hani şişine şişine, gururla, kibirle, etrafa çalım atarak ortalıkta dolaşabiliyorlar çok kez.

Bu tablo hiç de yabancı gelmeyecektir. Hem yönetenlerin neredeyse tamamında, hem de olan biteni henüz tam kavrayamamış olma hali ile bir algı, ya da kişisel yaşam alanına tam değmedikçe olanları önemsemiyor olmaktan kaynaklı bir ahlak yoksunluğu ile, derin bir cehalet ve aymazlık içinde dolanan yönetilenler arasında sıkça rastlanan, hatta genel durumu ortaya koyan bir tablo bu yazık ki. Gurur ise en önemli şeydir elbet bu kesimlerde. Bu algısına, ya da duruma göre çıkarına ters düşecek doğruları dillendirmeye, hele ki savunmaya görün, saklı tutmakta zaten zorlandığı tırnaklarını / sopasını / tehditlerini / yasaklarını / sansürünü anında çıkarıverir "gurur". Sonuçta benlik ile doğrudan bağlantı içinde olduğundan, erdem ve alçakgönüllülük değil zayıflık içerir ve buna bağlı öfke getirir. Varlığında da, bir tehdit algısıyla karşılaştığında da, yararlı değil, hatta zararlıdır. Bu yüzden terbiye edilmesi gerekir.

Onur ise, kişi ya da toplumların, gerek olaylar ve durumlar karşısında aldıkları tutum ve tavırlarında açığa çıkan ilkeli olma hali ile görünürleşen özsaygıları; ve gerekse bu ilkeli duruşlarıyla diğer kişi ve toplumlar tarafından gördükleri itibar ve saygıya karşılık gelen kavramdır. Kendiniz hakedersiniz, ama başkalarının size bakışında ve tavrında yansır çoğunlukla. Bu başkaları ister dost isterse düşman olsun, içten içe bilir, hisseder bu durumu.

Sonuçta hakedilmiş ve temellendirilmiş olsun ya da olmasın, bu yüzden gururla (gururlu) yaşanabilir ve yaşanmakta pekâlâ. Ama insan gibi yaşamaksa gaye; onursuz asla. Çünkü onurlu yaşamak namert karşısında eğilmeden, "başı dik" yaşamaktır; kendi, insanlık değerlerinin gömüldüğü bir çukuru boylarken, bir acınası gülünçlük içinde gururla bir süre daha "diklenerek" yaşamak değil.

Elimizden alınan ve bizim de sessizce teslim ettiğimiz bu işte; onuru yitirdik yitiriyoruz...

Bu, hem ulusal anlamda bir özsaygı ve uluslararası ilişkilerde olması gereken saygınlıktır; hem de aristokrasinin "şeref"e karşılık gelen onur tanımlamasından çok farklı olarak, farklı olmak bir yana onun tam karşısında konumlanmış yalın haliyle, edinilmiş değil, sadece varolmakla hakedilen bağımsızlık ruhuna dönük "insanlık onuru"dur.

Geriye ne kaldı ki savunacak?